Menu

| English | فارسی |



نحوه اعلام عرضه ها

جهت عرضه کالاها در بورس، کارگزار عرضه کننده باید فرم سفارش تکمیل شده توسط عرضه کننده را به همراه اطلاعات و مستندات زیر در قالب فرم اطلاعیه عرضه و حداکثر تا ساعت 12 ظهر روز کاری قبل از روز عرضه به بورس ارایه کند :
-1 مشخصات کالای قابل عرضه
-2 حجم کالای قابل عرضه
-3 حداکثر افزایش عرضه توسط عرضه کننده
-4 نوع معامله، در معامله سلف ذکر سررسید تحول کالا و در معامله نسیه ذکر شرایط پرداخت
-5 قیمت پایه
-6 تاریخ عرضه
-7 نام عرضه کننده و تولیدکننده
-8 نوع تسویه شامل نقدی یا اعتباری و در صورت تسویه اعتباری تعیین میزان دقیق بخش نقدی و اعتباری و همچنین ذکر اسناد مورد نیاز جهت تسویه
-9 زمان بندی و مکان تحویل
-10 نوع بسته بندی

 

 

تبصره : فرمت فرم های سفارش فروش و اطلاعیه عرضه توسط هیأت مدیره بورس تصویب می شود. در صورتی که مستندات و مدارک مذکور طی مهلت مقرر و به صورت کامل به بورس ارائه شود، بورس موظف است پس از حصول اطمینان از رعایت مقررات حداکثر تا ساعت 14 همان روز کاری، اطلاعیه عرضه را تأیید و به اتاق پایاپای ارایه کند. اطلاعیه عرضه در صورت اعلام موافقت اتاق پایاپای، حداکثر تا ساعت 16 روز کاری قبل از عرضه توسط بورس منتشر می شود.
تبصره: در صورت عدم تأیید اطلاعیه عرضه، بورس مراتب را حداکثر تا ساعت 14 همان روز کاری به کارگزار عرضه کننده اعلام می کند.
مراحل قبل از تالار معاملات
خریدار در ابتدا باید یک کارگزار را جهت ارائه سفارش خرید انتخاب کند . مراحلی که خریدار برای اولین خرید از بورس باید قبل از تالار معاملات انجام دهد ، به ترتیب عبارت است از:

-1 انتخاب کارگزار
-2 دریافت کد شناسه بورس (درخرید اول)
-3 ایجاد حسلب بانکی وکالتی (در خرید اول)
-4 ارائه سفارش خرید شایان ذکر است خریدار از زمان حضور در کارگزاری تا زمانی که سفارش کالا به تالار معاملات منتقل می شود، باید مراحل خرید را یک به یک طی نماید، بدیهی است که بعضی از اقدامات )دریافت کد شناسه بورس و کد بانکی( با حضور خریدار انجام می گیرد و در خریدهای بعدی لزومی به انجام این امور نیست.

 

مراحل اخذ کد شناسه بورس

کلیه متقاضیان معاملات در بورس باید از طریق کارگزار به کمیته پذیرش مشتری معرفی شوند. کارگزاران موظفند فرم تقاضای شناسایی مشتری جهت درخواست کد معاملاتی را همراه با مدارک شناسایی مشتری به کمیته پذیرش ارائه د هند .
مدارک مورد نیاز جهت شناسایی مشتریان حقیقی
1.تکمیل فرم درخواست کد مشتری که به تأیید کارگزار رسیده باشد
2. تصویر شناسنامه و کارت ملی که توسط کارگزار برابر اصلشده باشد،
3.نشانی کامل اقامت شامل کدپستی و شماره تلفنمشتری
4. نشانی کامل محل کار،
5.تصویر مجوزهای فعالیت به همراه اسناد مربوط به فعالیت و

6. سایر مواردبه تشخیص کمیته.

 مدارک مورد نیاز جهت شناسایی مشتریان حقوقی

1.تکمیل فرم درخواست کد مشتری که به تأیید کارگزار رسیده است
2.مدارک ثبت شرکت
3.روزنامه رسمی آخرین تغییرات شرکت
4.معرفی دارندگان امضای مجاز
5.کپی شناسنامه و کارت ملی صاحبان امضای مجاز و کلیه اعضا هیأت مدیره و مدیرعامل
6.موارد یک تا پنج بایستی توسط کارگزار برابر اصل شده باشد،
7.صورت هایمالی آخرین دوره مالی شرکت به همراه گزارش حسابرس رسمیو بازرس قانونی
8.مجوزهای دریافتی جهت فعالیت شرکت
9.کداقتصادی و اظهارنامه مالیاتی

10.سایر موارد به تشخیص کمیته.

 زمان ارائه سفارش خرید

خریداران باید تا قبل از شروع معاملات سفارش خرید خود را به کارگزار ارائه نمایند و نسخه تأیید شده سفارش خرید را از کارگزار دریافت کنند .

 

مدارک سفارش خرید

ثبت سفارش خرید توسط کارگزار منوط به واریز وجه به عنوان پیش پرداخت خرید، حداقل به میزان 10 درصد بهای تقریبی معامله به حساب وکالتی توسط خریدار می باشد . بورس می تواند حسب شرایط بازار میزان پیش پرداخت را برای عرضه تا 100درصد بهای تقریبی معامله افزایش دهد.  بورس موظف است این تغییرات را طی اعلامیه عرضه به عموم اعلام کند. کارگزار موظف است براساس وجوه واریزی به حساب بانکی پیش پرداخت خرید، سفارش ها را برای مشتری یا مشتریان معین ثبت و اجرا کند. تخصیص کالای خریداری شده فقط به مشتریانی امکان پذیر است که تا قبل از پایان حراج، پیش پرداخت خود را به حساب بانکی مربوطه واریز و اسامی آنها در سیستم نظارتی بورس ثبت شده باشد. در صورتی که عرضه کننده، تسویه اعتباری معامله توسط مشتریان خاصی را بپذیرد، تأییدیه عرضه کننده باید تا زمان اخذ سفارش، توسط عرضه کننده به بورس و کارگزار خریدار ارائه و در سیستم نظارتی بورس ثبت شود. در صورت تصدیق تأییدیه مذکور توسط بورس و ثبت آن در  سیستم نظارتی بورس، واریز پیش پرداخت خرید توسط مشتریالزامی نخواهد بود.بورس موظف است از ثبت و اجرای سفارش هایی که مقرراتاین ماده در خصوص آنها رعایت نشده است، در سیستم معاملات، جلوگیری کند.

انواع سفارش خرید

مقطوع : قیمتی که باید کارگزار ا ز سوی خریدار در سیستم قرار دهد ، دقیقا ا ز سوی خریدار تعیین شده و کارگزار موظف است نرخ خریدار را به همان صورت در سامانه معاملات قرار دهد .
محدود : از سوی خریدار یک بازه قیمتی برای کارگزار تعیین می شود و کارگزار مختار است که در آن محدوده قیمت، نسبت به خرید کالا برای خریدار ا قدام نماید .
 باز : در این حالت خریدار، پیشنهاد نرخ را به کارگزار واگذار می کند و کارگزار موظف است با بهترین نرخ، کالا را برای خریدار ابتیاع کند.

انواع معاملات

انواع قراردادهای قابل معامله در بورس عبارتند از:

قرارداد نقدی: قراردادی است که بر اساس آن پرداخت بهای کالای مورد معامله و تحویل آن در هنگام معامله و بر اساس دستورالعمل تسویه و پایاپای انجام می شود.

قرارداد سلف: قراردادی است که بر اساس آن کالا با قیمت معین در زمانی مشخص در آینده تحویل گردیده و بهای آن در هنگان معامله و بر اساس دستورالعمل تسویه و پایاپای پرداخت می شود.

قرارداد نسیه: قراردادی است که بر اساس آن کالا در هنگام معامله تحویل و بهای آن در تاریخ سررسید و بر اساس دستورالعمل تسویه و پایاپای پرداخت می شود.

قرارداد آتی: قرارداد آتی، قراردادی است که بر اساس آن فروشنده متعهد می شود در سررسید معین، مقدار معینی ازکالای مشخص را به قیمت مشخص بفروشد و در مقابل، طرف دیگر قرارداد متعهد می شود همان کالا با همان مشخصات را در سررسید معین بخرد و برای اینکه هر دو طرف به تعهدات خود عمل کنند باید مبلغی را به عنوان وجه تضمین اولیه نزد اتاق پایاپای بگذارند که متناسب با تغییرات قیمت آتی باید این وجه تضمین اولیه را تعدیل کنند.

قرارداد اختیار خرید: مطابق این قرارداد، خریدار اختیار با پرداخت مبلغی، حق پیدا می کند مقدار معینی کالا یا اوراق بهادار مبتنی بر کالا به قیمت معین در تاریخ معین از فروشنده اختیار خریداری کند و فروشنده اختیار متعهد می شود در صورت درخواست خریدار اختیار، آن مقدار کالا یا اوراق بهادار مبتنی بر کالا را به قیمت مذکور به وی بفروشد.

قرارداد اختیار فروش: مطابق این قرارداد، خریدار اختیار، با پرداخت مبلغی حق پیدا می کند مقدار معینی کالا یا اوراق بهادار مبتنی بر کالا به قیمت معین در تاریخ معین به فروشنده اختیار بفروشد و فروشنده اختیار متعهد می شود در صورت درخواست خریدار اختیار، آن مقدار کالا یا اوراق بهادار مبتنی بر کالا را به قیمت مذکور از وی خریداری کند.
تبصره: قراردادهای مربوط به معاملات رینگ صادراتی، آتی و اختیار خرید و فروش حسب دستورالعمل های خاص خود در بورس مورد معامله قرار می گیرند.

نحوه انجام تسویه

مراحل بعد از تالار معاملات
1- صدور صورتحساب
2-پرداخت صورتحساب در موعد مقرر
3- تسویه اسنادی و مالی قرارداد در اتاق پایاپای شرکت بورس کالای ایران
4- صدور درخواست ثبت سفارش از سوی کارگزار خریدار
5- صدور ثبت سفارش از سوی کارگزار فروشنده
6- صدور حواله کالا از سوی فروشنده

صورت حساب خريد
پس از تخصیص کالا کارگزار موظف است صورتحساب خرید را بهخریدار تحویل دهد . این صورتحساب شامل موارد زیر است:
1.ارزش ریالی کالا براساس قیمتخریداری شده در تالار،
2.کارمزدکارگزاری ،
3.کارمزد بورس کالا،
4.کارمزدسازمان بورس و اوراق بهادار،
5.اعمال پیش پرداخت خریدار : حداقل 10 درصدارزش کل معامله، به عنوان بستانکاری در صورت حساب وجوه فوق باید به حساب ثبت سفارش واریز شود .
6.مالیات بر ارزش افزوده: براساس درصد تعیین شده در هر سال که طبق قانون مالیات بر ارزش ئافزوده خریدار باید به حساب فروشنده واریز کند.(نرخ مالیات بر ارزش افزوده در سال 1395 نه درصد است).
 
 
فرآیند های پیش از تسویه
پس از انعقاد قرارداد در تالار، کارگزار خریدار اقدام به خرید جهت مشتری می کند. کارگزار موظف است محصولات خریداری شده را جهت تخصیص اسامی بابت قراردادها تا ساعت 18 همان روز ثبت کند . پس از تخصیص، کارگزار خریدار، اعلامیه خرید را برای مشتری ارسال می کند و مشتری با توجه به صورتحساب، مبلغ تعیین شده را با کد شناسه معین به حساب عملیاتی اتاق پایاپای واریز می کند و کارگزار خریدار صورتحساب خرید کارگزاری، فیش واریزی و کلیه مدارک جهت تسویه را به اتاق پایاپای تحویل می دهد. تمام واریزها با کد شناسه معین که این شناسه شامل مشخصات کارگزار خریدار، شماره قرارداد و شماره جزء می باشد قابل کنترل است که این واریزی به صورت اتوماتیک در قرارداد مربوطه قرار می گیرد و کارگزار خریدار فقط با انتخاب نوع (تسویه نقدی، اعتباری یا فسخ) قرارداد مربوطه را از طریق سیستم به اتاق پایاپای ارسال می کند و کارشناسان اتاق پایاپای با اعمال کنترل های لازم، اقدام به تسویه قرارداد مورد نظر می کنند .

انواع تسویه

روش های تسویه معاملات به شرح زیر است:
نقدی : در این روش وجه قرارداد ظرف مهلت تسویه به صورت نقدی توسط کارگزار خریدار به حساب عملیاتی واریز می گردد و اسناد از طریق سامانه تسویه به اتاق پایاپای ارسال می شود (تسویه نقدی در حال حاضر به صورت غیر حضوری امکان پذیر است).

اعتباری : در این روش، ظرف مهلت تسویه، سند تسویه اعتباری طبق فرمت شرکت از طریق سامانه تسویه ، تولید و به تایید فروشنده و کارگزار فروشنده رسیده و به همراه سایر مستندات لازم توسط کارگزار خریدار به اتاق پایاپای ارائه می شود. در سند تسویه اعتباری فروشنده به دریافت ثمن معامله اقرار می کند.

تبصره 1: در تسویه معاملات به هر یک از روش های فوق،کارمزدها، مالیات های متعلقه و خسارت های تعیین شده باید به صورت نقدی و طی مهلت های مقرر به حساب اتاق پایاپای واریز شود.
تبصره 2: در معاملاتی که به صورت اعتباری تسویه می شود،کارگزار خریدار کلیه کارمزدهای مصوب دو طرف معامله را جهت تسویه معامله پرداخت می نماید و کارگزار فروشنده مکلف است سهم فروشنده از کارمزدهای معامله مذکور را حداکثر ظرف مدت10 روز تقویمی از زمان تسویه به کارگزار خریدار پرداخت نماید.
تبصره 3: ارائه سند تسویه اعتباری به اتاق پایاپای به منزله تایید تسویه و احراز اسناد مربوطه توسط فروشنده و همچنین کارگزاران خریدار و فروشنده می باشد.

مهلت تسویه

مهلت تسویه سه روز کاری بعد از روز انجام معامله به اضافه ی7 روز تقویمی با پرداخت جرایم (برای کالاهای داخلی ) است. مدارک مورد نیاز برای تسویه نقدی فیش واریزی - صورتحساب خرید صادره توسط کارگزار – فیش مالیات بر ارزش افزوده + جرایم احتمالی
مدارک مورد نیاز برای تسویه اعتباری
فرم تکمیل شده ی تسویه ی اعتباری ) ممهور به مهر و امضای فروشنده ، کارگزار فروشنده و کارگزار خریدار(فیش واریز دو سر کارمزد ها و جرایم احتمالی + صورت حساب خرید )

انتقال وجوه

پس از واریز وجوه به حساب اتاق پایاپای و تسویه قرارداد ، اسنادی مبنی بر انتقال وجه مربوطه به هر بخش از سوی اتاق پایاپای صادر و توسط بانک عامل تأیید می شود. این اسناد مبین آن هستند که کارمزد خرید به حساب کارگزار خریدار و کارمزد فروش به حساب کارگزار فروشنده و کارمزد سهم شرکت بورس کالا و سازمان بورس اوراق بهادار در حساب هایشان اعمال شده است .همچنین اصل وجه کالا پس از کسر کارمزد فروش به حساب فروشنده واریز شده ا ست . ملاک تسویه واریز وجوه توسط خریدار نبوده بلکه انتقال وجه و انجام تسویه و اخذ تایید نسخه نهایی توسط کارگزار از سیستم کارگزاری می باشد.

جرایم تأخیر در تسويه

در صورتی که انجام امور تسویه با تاخیر و حداکثر تا 7 روز تقویمی پس از مهلت تسویه انجام شود، خریدارموظف به پرداخت  به ازای هرروز تقویم25/0 درصد ارزش معامله باشد. این مبلغ باید در هنگام تسویه باید به صورت یکجا به حساب بستانکاران موقت شرکت به نفع فروشنده واریز شود. پرداخت این وجه به فروشنده، از طریق کارگزار فروشنده و پس از کسر تعهدات فروشنده در مقابل اتاق پایاپای صورت می گیرد. مبنای محاسبه جرایم تاخیر ذکر شده زمان و تاریخی است که اعلامیه تسویه وجوه توسط اتاق پایاپای صادر شده است. چنانچه کارگزار خریدار تا پایان 7 روز تقویمی پس از مهلت تسویه، امور تسویه را انجام ندهد معامله وی منفسخ گردیده و کارگزار خریدار مکلف است 5 درصد ارزش معامله را به عنوان خسارت انفساخ به همراه سایر هزینه های مصوب شامل دو سر کارمزد بورس، کارمزد کارگزار فروشنده، دو سر کارمزد تسویه و دو سر حق نظارت سازمان بورس و اوراق بهادار پرداخت کند. خسارت انفساخ معامله باید حداکثر یک روز کاری پس از اعلام اتاق پایاپای و به صورت یکجا به نفع فروشنده و به حساب بستانکاران موقت شرکت واریز شود.در صورت پرداخت جریمه های تاخیر معامله قبل از زمان انفساخ، کارگزار خریدار باید مابه التفاوت خسارت انفساخ و خسارت تاخیر پرداخت شده را به حساب بستانکاران موقت پرداخت کند. پرداخت خسارت انفساخ به فروشنده از طریق کارگزار فروشنده و پس از کسر تعهدات فروشنده در مقابل اتاق پایاپای صورت می گیرد. پرداخت خسارت های ذکر شده و سایر هزینه های مصوب در موارد فوق توسط کارگزار خریدار، از محل پیش پرداخت خریداران پرداخت می گردد که در صورت عدم دریافت پیش پرداخت از خریداران، کارگزار خریدار راسا مکلف به پرداخت خسارت ها و سایر هزینه های مصوب می باشد. به هر ترتیب مسئولیت واریز وجوه یاد شده به عهده کارگزار خریدار می باشد. مهلت تحویل کالا از سوی فروشنده تحویل کالای موضوع قراردادهای نقد، نسیه و سلف طبق زمان تحویل اعلام شده در اطلاعیه عرضه توسط کارگزار فروشنده انجام می گیرد.

حداکثر زمان تحویل به شرح ذیل می باشد:

1-در قراردادهای نقدی و نسیه حداکثرتا سه روز کاری پس از مهلت تسویه، درصورتی که انجام امور تسویه با تاخیرصورت پذیرد، به میزان روزهای تاخیر به این مهلت اضافه می شود.
2-در قراردادهای سلف با سررسید کمتر از 30 روز حداکثر تا 5 روز تقویمی پس از سررسید تحویل
3-در قراردادهای سلف با سررسید 30 روز و بیشتر حداکثر تا 15روز تقویمی پس از سررسید تحویل جرايم تاخير در تحويل در صورت عدم تحويل تمام يا بخشي از كالا طبق زمان تحويل اعلامي در اطلاعيه عرضه ، خريدار م يتواند در خواست مكتوب خودرا به همراه اسناد مثبته مبني بر تاخير در تحويل كالا به اتاق پاياپاي ارائه نموده و بر اساس آن درخواست تحويل با تاخير يا فسخ بخش تحويل نشده قرارداد را بکند. خسارت فسخ موضوع اين ماده عبارت است از 5 درصدارزش كالاي تحويل نشده به قيمت معامله به علاوه 25مبالغ تحويل نشده به صورت روزشمار و به ازاي روزهاي بين زمان واريز وجه معامله به حساب فروشنده يا كارگزاري وي تا بازپرداخت مبلغ مقادير تحويل نشده از سوي كارگزار فروشنده است.



کارگزاری انصار
دی ان ان evoq